DİŞ BEYAZLATMA (BLEACHING) SİSTEMLERİ: KLİNİK REHBER
Diş beyazlatma; dişlerin mine ve dentin tabakalarında meydana gelen renkleşmelerin, karbamid peroksit veya hidrojen peroksit içerikli özel jeller kullanılarak giderilmesi işlemidir. Bu işlem, dişlerin yüzeyindeki lekeleri temizleyen "diş temizliği" (detertraj) işleminden farklı olarak, dişin kendi iç rengini birkaç ton açmayı hedefleyen kimyasal bir oksidasyon sürecidir.
1. Renkleşme Türleri ve Nedenleri
Dişlerdeki renk değişimleri etiyolojik olarak iki ana kategoriye ayrılır:
-
Dışsal (Ekstrensek) Renkleşmeler: Tütün kullanımı, yoğun çay, kahve, kırmızı şarap tüketimi gibi dış faktörlerin mine yüzeyine tutunmasıyla oluşur.
-
İçsel (İntrensek) Renkleşmeler: Dişin oluşumu sırasında kullanılan antibiyotikler (tetrasiklin), aşırı flor alımı, kanal tedavisi gerektiren travmalar veya yaşlanmaya bağlı dentin tabakasının kalınlaşması sonucu meydana gelir.
2. Klinik Beyazlatma Yöntemleri
Modern diş hekimliğinde beyazlatma protokolleri genellikle iki ana yöntemle uygulanır:
Ofis Tipi Beyazlatma (Office Bleaching)
Klinik ortamında, hekim kontrolünde uygulanan en hızlı sonuç veren yöntemdir.
-
Mekanizma: Diş etleri özel bir bariyerle korunduktan sonra, yüksek konsantrasyonlu beyazlatma jeli dişlere uygulanır. Jelin aktivasyonu için lazer veya LED ışık kaynakları kullanılabilir.
-
Süre: Genellikle 45-60 dakikalık tek bir seansta tamamlanır.
Ev Tipi Beyazlatma (Home Bleaching)
Hekim tarafından kişiye özel hazırlanan şeffaf plaklar aracılığıyla uygulanan yöntemdir.
-
Mekanizma: Hasta, kendisine verilen düşük konsantrasyonlu jeli plak içerisine sürerek günde birkaç saat veya gece boyunca takar.
-
Süre: İstenilen tonun elde edilmesi için genellikle 1-2 hafta düzenli kullanım gerektirir.
3. Uygulama Sonrası Hassasiyet ve Güvenlik
Diş beyazlatma işlemi, hekim kontrolünde ve kaliteli materyallerle yapıldığında mine dokusuna yapısal bir zarar vermez.
-
Hassasiyet: İşlem sonrası ilk 24 saat içinde termal uyaranlara (sıcak-soğuk) karşı geçici bir hassasiyet gelişebilir. Bu durum, dentin tübüllerindeki sıvı hareketinden kaynaklanır ve genellikle kendiliğinden veya hassasiyet giderici macunlarla hızla geçer.
-
Etki Süresi: Beyazlatma etkisinin ömrü; kişinin beslenme alışkanlıklarına (boyalı gıdalar) ve ağız hijyen disiplinine bağlı olarak 6 ay ile 2 yıl arasında değişebilir.
4. Beyazlatma Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler ("Beyaz Diyet")
İşlemden sonraki ilk 48 saat, diş minesinin organik yapısının dış etkenlere en açık olduğu dönemdir. Bu süreçte şunlardan kaçınılmalıdır:
-
Tütün ürünleri.
-
Kola, kırmızı şarap, vişne suyu gibi renklendirici içecekler.
- Salçalı yemekler, köri sosu, soya sosu, pancar ve siyah zeytin gibi boyayıcı gıdalar.
Not: Diş beyazlatma sonuçları; genetik faktörlere, diş minesinin gözenekli yapısına ve işlem sonrası bakım disiplinine göre değişkenlik gösterir. Hamileler, emziren anneler ve ileri derece diş eti hastalığı olan bireyler için uygun olmayabilir. Klinik muayene zorunludur.
