Kemik Grefti

Kemik Grefti Nedir?

Kemik grefti, çene kemiğinin eridiği ya da yetersiz kaldığı bölgelere kemik dokusunun yeniden kazandırılması işlemidir. Uygulanan greft materyali kemiğin yerini almaz; vücudun kendi kemik hücrelerinin o bölgeye gelip yeni kemik üretmesi için iskelet görevi görür. Zamanla materyal büyük ölçüde çözünür ve yerini hastanın kendi kemiğine bırakır.

Diş hekimliğinde en sık implant tedavisinin ön aşaması olarak yapılır. İmplantın kemikle kaynaşabilmesi için belirli bir kemik kalınlığı ve yüksekliği gerekir; bu ölçüler yetersizse önce kemik hacmi artırılır. Ayrıca ileri diş eti hastalığına bağlı kemik kayıplarında ve çekim sonrası boşluğun korunmasında kullanılır.

Diş Kemik Tozu Nedir?

Halk arasında "kemik tozu" denen malzeme, kemik greftinin toz ya da granül hâlindeki biçimidir. İsminden dolayı sık karşılaşılan yanılgı, bunun dişin içine doldurulan bir dolgu maddesi olduğudur — değildir. Granüller diş etinin altına, kemiğin eksik olduğu bölgeye yerleştirilir ve üzerleri koruyucu bir membranla kapatılır.

Kemik tozu yerleştirildiği anda sert bir yapı oluşturmaz. İlk haftalarda kan pıhtısıyla birlikte yumuşak bir kitle hâlindedir; sertleşme ve kemikleşme aylar içinde gerçekleşir. Bu nedenle greft yapılan bölgeye erken dönemde baskı uygulanmaması, o bölgede protez taşınmaması ve sert gıda çiğnenmemesi istenir.

Kemik Grefti Neden Gerekir?

Çene kemiği, üzerindeki diş aracılığıyla aldığı çiğneme kuvvetiyle canlı kalır. Diş kaybedildiğinde bu uyarı ortadan kalkar ve kemik erimeye başlar. Erime en hızlı ilk yıl içinde olur; bu dönemde kemik genişliğinin önemli bir bölümü kaybedilebilir. Bu yüzden diş çekimi ile implant arasındaki sürenin uzaması, sonradan greft ihtiyacı doğuran en yaygın nedendir.

Kemik kaybının diğer nedenleri şunlardır:

• İleri diş eti hastalığı (periodontitis): dişi çevreleyen kemiği eritir.
• Uzun süreli hareketli protez kullanımı: protez kemiğe baskı uygular ancak onu uyarmaz; erime devam eder.
• Travma ve zorlu diş çekimleri: çekim sırasında kemik duvarının zarar görmesi.
• Uzun süre iltihaplı kalmış diş kökleri ve kistler.
• Üst çene arka bölgede sinüs boşluğunun aşağı doğru genişlemesi. Bu durumda uygulanan işlem sinüs lifting olarak adlandırılır.

Kemik erimesi sinsi ilerler ve genellikle ağrı yapmaz; çoğu hasta durumu implant için muayeneye geldiğinde öğrenir. Erimenin boyutu ancak üç boyutlu tomografiyle ölçülebilir — iki boyutlu röntgen kemiğin yüksekliğini gösterir ama genişliğini göstermez.

Kemik Grefti Çeşitleri

Greft materyalleri kaynağına göre dört grupta toplanır. Hangisinin kullanılacağı eksik kemiğin miktarına, bölgeye ve hastanın tercihine göre belirlenir; sık olarak birden fazlası birlikte kullanılır.

Greftin üzerine çoğu vakada membran adı verilen ince bir örtü yerleştirilir. Bunun görevi, hızlı büyüyen diş eti dokusunun greft alanını doldurmasını engelleyip yavaş ilerleyen kemiğe zaman kazandırmaktır. Membranlar eriyebilir ya da sonradan çıkarılan tipte olabilir.

Kemik Grefti Nasıl Yapılır?

Kemik grefti ameliyatı lokal anestezi altında yapılır; hasta cerrahi sırasında ağrı hissetmez. Sınırlı bölgeler için yapılan uygulamalar günlük hayatı kısıtlamayan küçük cerrahi işlemlerdir. İzlenen sıra şudur:

1. Üç boyutlu tomografi. Eksik kemiğin miktarı, yönü ve komşu anatomik yapılara uzaklığı ölçülür; greft tipi ve miktarı bu ölçümlere göre planlanır.
2. Bölgenin hazırlanması. Diş eti kaldırılarak kemik yüzeyi açığa çıkarılır, varsa iltihaplı doku temizlenir.
3. Greftin yerleştirilmesi. Materyal eksik bölgeye yerleştirilip şekillendirilir. Genişliğin artırılması gereken vakalarda blok greft vidalarla sabitlenebilir.
4. Membranın uygulanması. Greftin üzeri koruyucu örtüyle kapatılır.
5. Kapatma. Diş eti gerilmeden kapatılır ve dikilir. Greft alanının kapalı kalması başarı için belirleyicidir.
6. Kontroller. Dikişler genellikle 7–10 gün içinde alınır; iyileşme sonrası kemik hacmi tomografiyle yeniden ölçülür.

Küçük hacimli greftlerde işlem 30–45 dakika, geniş greftlemelerde 60–90 dakika sürer. Bazı vakalarda greft ile implant aynı seansta yapılabilir; bu, eksik kemiğin implantı sarmaya yetecek kadar sınırlı olmasına bağlıdır. Eksiklik fazlaysa önce greft yapılır, implant kemikleşme tamamlandıktan sonra yerleştirilir.

Kemik Tozu Fiyatları

Mevzuat gereği sağlık hizmetlerinde fiyat listesi yayımlanmıyor. Kemik greftinde fiyatı belirleyen başlıklar şunlardır:

• Kullanılan materyal miktarı. Greft materyali gram esasıyla kullanılır; tek implant bölgesi ile geniş bir bölge aynı değildir.
• Greftin türü. Sentetik, hayvan kaynaklı ve doku bankası kaynaklı materyallerin maliyeti farklıdır.
• Membran kullanımı. Membran ayrı bir malzemedir ve tipi maliyeti değiştirir.
• Cerrahi kapsam. Basit bir soket koruması ile blok greft uygulaması aynı işlem değildir.
• Aynı seansta implant yapılıp yapılmayacağı.
• Görüntüleme. İşlem öncesi ve sonrası tomografi.

Karşılaştırma yaparken sorulması gereken en yararlı soru, verilen fiyatın greft materyalini ve membranı kapsayıp kapsamadığıdır; bu kalemler çoğu zaman implant fiyatının dışında tutulur. Kesin tutar, tomografi sonrası eksik kemik miktarı ölçüldüğünde söylenebilir.

Kemik Grefti Ne Kadar Sürer?

Cerrahi işlem 30–90 dakika sürer. Asıl beklenen süre, greftin kemikleşmesi için gereken süredir: bölgenin implant alabilecek olgunluğa ulaşması genellikle 4–6 aydır. Geniş ve blok greftlemelerde bu süre 6–9 aya çıkabilir.

Süre kısaltılamaz. Kemikleşme tamamlanmadan yerleştirilen implantlarda kayıp riski belirgin biçimde artar. Bekleme sonunda tomografi tekrarlanır ve kemiğin implant için yeterli hâle gelip gelmediği ölçülerek karar verilir.

Çekimle birlikte yapılan soket koruması (çekim boşluğunun greftle doldurulması) ise farklıdır; burada amaç yeni kemik kazanmak değil mevcut kemiği korumaktır ve implant için beklenen süre 3–4 aydır.

Kemik Grefti Sonrası

İlk günlerde şişlik, morarma ve rahatsızlık beklenen bulgulardır; şişlik genellikle ikinci-üçüncü günde en yüksek seviyeye ulaşıp azalmaya başlar. İlk 48 saatte yanağa soğuk uygulama yapılır.

İlk 24–48 saat: sıcak yiyecek ve içeceklerden kaçınılır, ağız çalkalanmaz, tükürülmez, pipetle içecek içilmez. Bu hareketlerin oluşturduğu emme kuvveti pıhtıyı ve greft granüllerini yerinden oynatabilir.

İlk hafta: yumuşak ve ılık beslenme uygulanır. İşlem bölgesi fırçalanmaz, hekimin önerdiği gargara kullanılır. Ağır efor, eğilme ve ağırlık kaldırma sınırlanır.

Sigara: greft başarısını en çok düşüren etkendir. Sigara doku kanlanmasını azaltır ve yeni kemik yapımını doğrudan engeller; en az iki hafta bırakılması isteniyor.

Protez kullananlar: greft bölgesine baskı yapan protez iyileşme boyunca kullanılmaz ya da içten boşaltılıp yumuşak astarla uyumlanır. Bu ayrıntının atlanması greft kaybının sık nedenlerindendir.

İlk günlerde ağızda birkaç granülün hissedilmesi olağandır ve endişe gerektirmez. Ancak artan ağrı, geçmeyen şişlik, dikişlerin açılması, kötü koku ya da bölgeden akıntı varsa kliniğin aranması gerekir.

Kemik Grefti Ağrılı mı?

Cerrahi sırasında ağrı hissedilmez. Sonrasındaki rahatsızlık, greftin büyüklüğüne ve kendi kemiğinizden doku alınıp alınmadığına göre değişir. Yalnızca granül greft uygulanan sınırlı bölgelerde şikâyet genellikle bir diş çekimi sonrasıyla benzer düzeydedir ve reçete edilen ağrı kesicilerle kontrol edilir.

Kendi kemiğinizden blok greft alınan vakalarda ise iki bölge iyileşir ve doku alınan bölge çoğu zaman greftin uygulandığı bölgeden daha fazla rahatsızlık verir. Rahatsızlık genellikle ilk üç gün belirgindir, sonra hızla azalır. Bu nedenle günümüzde uygun vakalarda ikinci bir cerrahi bölge açmayan materyaller tercih ediliyor.

Kemik Grefti Tutmazsa Ne Olur?

Greftin beklenen kemikleşmeyi sağlayamaması mümkündür; sık değildir ama olabilir. En yaygın nedenleri şunlardır: greft alanının erken dönemde açığa çıkması (dikişlerin açılması), enfeksiyon, sigara kullanımı, kontrol altında olmayan şeker hastalığı ve greft bölgesine erken yük binmesi.

Başarısız greft genellikle bir kayıpla değil, beklenenden az kemik kazanımıyla ortaya çıkar. Bekleme sonunda çekilen tomografide kemik hâlâ yetersizse üç yol izlenebilir: greftin tekrarlanması, daha kısa ya da daha dar implantların kullanılması ya da implantın farklı bir konuma yerleştirilmesi. Hangi yolun uygun olduğu ölçüme göre belirlenir.

Kemik Grefti Olmadan İmplant Yapılır mı?

Bazı vakalarda yapılabilir. Eksik kemik sınırlıysa, mevcut kemiğe uyacak boyutta implantlar seçilerek greftten kaçınılabilir. Üst çene arka bölgede özel açılı yerleştirme teknikleriyle sinüs boşluğunun etrafından dolaşmak da mümkündür; tam çene vakalarında All-on-4 tekniğinin bir avantajı budur.

Ancak kemik yetersizken zorlanarak yerleştirilen implantlar uzun vadede güvenli değildir. Yeterli kemikle sarılmayan implantın çevresinde erime daha hızlı ilerler ve implant kaybı riski artar. Greftten kaçınmanın mümkün olup olmadığı istekle değil, tomografideki ölçümle belirlenir.

Kemik Grefti Kimler İçin Uygun?

Genel sağlık durumu uygun olan ve implant planlanan hastalarda uygulanabilir. Şu durumlarda ise önce başka bir adım gerekir ya da işlem uygun olmayabilir:

• Tedavi edilmemiş diş eti hastalığı ve ağız içi enfeksiyon
• Kontrol altında olmayan şeker hastalığı
• Kemik yapımını etkileyen ilaç kullanımı, özellikle damar yoluyla alınan bifosfonat türevleri
• Baş-boyun bölgesine radyoterapi öyküsü
• Kanama bozuklukları ve kan sulandırıcı ilaç kullanımı — tedavi engellenmez ancak plan hekiminizle birlikte düzenlenir
• Büyüme çağının tamamlanmamış olması
• Sürekli sigara kullanımı — kesin engel değildir ancak başarı oranını belirgin biçimde düşürür

Kemik Grefti ve Sinüs Lifting Farkı

İkisi de kemik hacmini artırmayı amaçlar ancak farklı bölgelerde ve farklı tekniklerle uygulanır.

Kemik grefti genel bir terimdir; çenenin herhangi bir bölgesinde eksik kemiğin tamamlanmasını anlatır — genişlik kazandırma, çekim boşluğunu koruma, diş eti hastalığına bağlı kayıpları onarma gibi.

Sinüs lifting ise yalnızca üst çenenin arka bölgesinde yapılan özel bir uygulamadır. Burada kemik yüksekliği, üstteki sinüs boşluğunun aşağı doğru genişlemesi nedeniyle azalmıştır. Sinüs tabanını döşeyen zar yukarı kaldırılır ve altında kalan alana greft yerleştirilir. Yani sinüs lifting, kemik greftlemesinin bu bölgeye özgü bir biçimidir. Ayrıntılar için sinüs lifting sayfasına bakabilirsiniz.

Kuşadası'nda Kemik Grefti

Kliniğimiz Kuşadası Cumhuriyet Mahallesi'nde, beş üniteyle hizmet veriyor ve T.C. Sağlık Bakanlığı Uluslararası Sağlık Turizmi Yetki Belgesi'ne sahip. Kuşadası'nın yanı sıra Söke, Didim ve Selçuk'tan da hasta kabul ediliyor.

Kemik greftinin gerekip gerekmediği iki boyutlu röntgenle değerlendirilmez; kemiğin yüksekliği ve genişliği üç boyutlu tomografiyle (KIBT) ölçülür. Bu görüntüleme kliniğimizde yerinde alınıyor ve işlem sonrası kazanılan hacmin ölçülmesinde de kullanılıyor. İlk muayene ve planlama Dt. Tuğçe Arslan tarafından yapılıyor.

Uzaktan gelen hastalarda süreç iki ziyarete bölünerek planlanıyor: ilk ziyarette greft uygulaması, kemikleşme tamamlandıktan sonraki ikinci ziyarette implant yerleştirilmesi.

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve muayene yerine geçmez. Kemik greftine ihtiyacınız olup olmadığı, hangi materyalin uygun olacağı ve beklenen süre ancak klinik muayene ve üç boyutlu görüntüleme sonrasında belirlenebilir.